Verlies en afscheid; een RAUW onderwerp

De titel van deze blogpost zegt het al. Rauw... Rouw en verlies zijn onderwerpen met rauwe randjes, pijnlijke randjes, lang niet makkelijk om over te praten, om in te delen of om alleen al te begrijpen. Rouwen, we maken het allemaal mee, wellicht heb je het al eens meegemaakt. Het hoort bij het leven, maar het is een van de zwaarste dingen die wij als mensen voor onze kiezen krijgen. Dat komt omdat het tegen onze natuur is. Er wordt van je verwacht iets los te laten, iets wat je juist zo onwijs kostbaar is, iets wat je juist onwijs liefhebt. Dat doet pijn!

Rouwen om verlies kan verschillende oorzaken hebben; van het verliezen van een baan, bepaalde leefomstandigheden waar je afscheid van moet nemen, tot het verliezen van een geliefde of het verliezen van je eigen gezondheid. Het verwerkingsproces achter dit verlies wordt ook wel verliesverwerkingsproces genoemd. In het verleden ging men er van uit dat hier een bepaalde tijd voor gegeven kon worden, binnen een maand moest je je al toch echt wel weer wat beter voelen. Volgens Sigmund Freud is het goed om alle emoties te doorleven, om zo de overledene los kunnen laten en verder te kunnen met je eigen leven. Elisabeth Kübler Ross stelde vervolgens dat een rouwproces een vast patroon is wat op een gegeven moment ook weer is afgerond. Deze theorieën worden tegenwoordig gezien als achterhaald en hebben geleid tot misvattingen. Want, niemand kan zeggen wanneer je klaar moet zijn met rouwen. Dat is niet van de ene op de andere dag over en dit is per persoon verschillend. Wanneer je verondersteld dat een rouwproces op een bepaalde manier, in vaste volgorde moet verlopen en je merkt zelf dat dit in de praktijk niet zo werkt, kan dit paniek, verdriet of angst veroorzaken. De visie op rouw en verlies is de laatste decennia flink veranderd. William Worden introduceerde de rouwtaken. Volgens hem verloopt een gezond rouwproces alle vier de rouwtaken, maar zit hierin geen vaste volgorde. Riet Fiddelaers-Jaspers, deskundige op het gebied van verlies en rouw, gaf aan de rouwtaken van William Worden de volgende woorden: 1. Erkennen, 2. Herkennen, 3. Verkennen, 4. Verbinden. 

Binnen Praktijk Speelkracht wordt gewerkt met verschillende theorieën over rouw en verlies. Zo wordt er gebruik gemaakt van het model van William Worden en Riet Fiddelaers-Jaspers, maar daarnaast wordt er ook veel gewerkt met het duaal procesmodel van Stroebe en Schut. Een model wat niet meer uitgaat van fasen of taken maar van twee werkelijkheden die allebei aandacht vragen in een rouwproces. Het Duaal procesmodel is een nieuw model dat gebruik maakt van het heen en weer bewegen tussen verlies en herstel. In dit model wordt er uitgegaan van een verliesgeoriënteerde en herstelgeoriënteerde kant binnen het verlies. Het model heeft een persoonlijk karakter omdat er oog is voor zowel de verlies ervaring en daarnaast ook het persoonlijk leven van de rouwende wat verder gaat. Voorbeelden hiervan zijn school, studie (hier blijven de opdrachten wel van binnenstromen en op een bepaald moment zal je ook weer naar school toe moeten), werk en sociaal leven. Het heen en weer bewegen,  de dynamiek, zorgt er voor dat er geen vaste volgorde voor het rouwen afgelegd hoeft te worden. Het gaat om de twee kanten, verlies en herstel, die vragen om aandacht in een rouwproces. Het is heen en weer ‘slingeren’ tussen tijd en ruimte nodig hebben voor het verdriet, en het dagelijkse leven wat aandacht vraagt. Het is van groot belang dat beide kanten, herstel en verlies, aan bod komen. Hierin is de ene kant niet beter dan de andere. Het gaat om het nastreven van evenwicht en het vinden van balans tussen beide kanten. 

Zoals het duaal procesmodel ook aangeeft, is rouwen persoonlijk. De manier van rouwen verschilt van persoon tot persoon. Bij Praktijk Speelkracht gaan we samen op zoek naar een manier van verliesverwerking die bij jou past, een manier waar jij je prettig bij voelt. Want hoewel rouw en verlies een rauw onderwerp is gaat het ook over onwijs mooie dingen namelijk onze geliefden en ons leven met ieder zijn eigen verhaal.

Bij Praktijk Speelkracht kun je terecht voor rouw en verliesverwerking bij verschillende situaties waaronder:

  • Het verlies van een dierbare
  • Een echtscheiding en de gevolgen daarvan voor u zelf en/of uw kinderen
  • Afscheid moeten nemen van een leefsituatie door bijv. gezondheidsklachten
  • Iedere andere situatie waarbij u hulp kunt gebruiken in uw rouwproces