HSP: Hoog Sensitief Persoon

De ene persoon is gevoeliger dan de ander, net zoals de een atletischer of bijvoorbeeld intelligenter is. Als iemand zeer gevoelig is, wordt dit hoogsensitiviteit genoemd. Ongeveer 20% van de bevolking is hoogsensitief, en het komt bij zowel jongens als meisjes, mannen als vrouwen voor.

HSP, een term die in 2016 veel is gevallen. HSP staat voor Highly Sensitive Person, ofwel Hoog Sensitief Persoon.
Elaine Aron heeft in de jaren negentig van de vorige eeuw deze term bedacht. Aron is een van de grootste onderzoekers, en tevens grondlegger, op het gebied van hoogsensitiviteit. Ook bij Praktijk Speelkracht kun je terecht als HSP'er en al je (hulp)vragen rondom hoogsensitiviteit. In deze blogpost leg ik uit wat hoogsensitiviteit inhoudt, en geef ik je wat tips waarmee je als hoogsensitief persoon aan de slag kunt.

Hoogsensitiviteit. Een gek woord, met mogelijk dubbele interpretaties. Door het woord 'hoog' kan het doen vermoeden dat het 'beter' is, of dat het 'extreem' is. Dit is zeker niet het geval. Als hoogsensitief persoon ben je gevoeliger voor prikkels, of zoals Aron ze omschrijft: subtiliteiten. Hoogsensitiviteit siert zich door een aantal kenmerken. Zo kun je als hoogsensitief persoon:

  • Gevoeliger zijn voor externe prikkels zoals licht, geluid, geur en smaak
  • Meer tijd (en ook meer energie) nodig hebben om indrukken te verwerken
  • Perfectionistisch zijn, het gevoel hebben alles goed te móeten doen
  • Een groot verantwoordelijkheisgevoel hebben en plichtsgetrouw zijn
  • Moeilijk kunnen afsluiten voor prikkels van buiten af zoals een kriebeltrui, een tikkende klok of het geluid van verkeer
  • Een rijk innerlijk leven hebben, veel (dag)dromen en een levendige fantasie hebben
  • Stemmingen en sferen (van anderen) goed kunnen aanvoelen
  • Moeite hebben met het aangeven van eigen grenzen
  • Minder goed functioneren als je geobserveerd of geëvalueerd wordt
  • Meer dan gemiddeld gesteld zijn op orde en structuur en een voorkeur hebben voor de drie R's: Rust, Rijnheid en Regelmaat
  • Op tijd moeten eten en drinken om geconcentreerd te blijven
  • Het gevoel hebben dat dingen overweldigend zijn
  • Gevoeliger zijn voor stress, spanning en fysieke klachten als hoofdpijn en buikpijn
  • Erg zorgzaam en anticiperend op de wensen en behoeften van anderen zijn
  • Snel geraakt of ontroerd zijn door films, muziek of kunst

Zo zie je dat hoogsensitiviteit een hele reeks kenmerken beslaat. Recent onderzoek heeft aangetoond dat hoogsensitiviteit niet iets zweverigs of een modetrent is. Uit MRI scans blijkt dat hoogsensitieve mensen anders denken en beleven. Uit onderzoek blijkt dat de diepgaande verwerking het belangrijkste kenmerk van hoogsensitiviteit is waardoor overprikkeling, emotionaliteit of subtiliteit in waarnemen kan onstaan. Zo kun je zeggen dat een niet-HSP'er een filter in het informatieverwerkingssysteem heeft in de hersenen. Afhankelijk van welke activiteit hij uitvoert, beslist het filter welke informatie er binnenkomt. Die gefilterde informatie wordt verwerkt in de hersenen. HSP'ers hebben dat filter niet: alle prikkels komen binnen.

''Wat is hoogsensitiviteit?'', ''Waarom ben ik hoogsensitief?'' ,''Ik ben zo vaak moe en overprikkeld, ben ik nu hoogsensitief?'', ''Ben ik hoogsensitief'?'', ''Hoe zorg ik er voor dat ik niet overprikkeld raak?'', '''Hoe moet ik omgaan met hoogsensitiviteit?'', ''Wat kan ik er tegen doen?'' ''Heb ik een hoogsensitief kind?''

Al dit soort vragen kunnen er bij je opkomen. Zoals recent onderzoek aantoont is hoogsensitiviteit niet iets waar je van af kunt komen, je bent er mee geboren of niet. Wel kun je een manier vinden waardoor je er mee kan om leren gaan en mooier nog; je het vóór je in plaats van tegen je kan gaan laten werken. Want dat zou natuurlijk het prettigst zijn.

Omdat hoogsensitieve mensen gedurende een dag heel veel prikkels binnen krijgen en deze niet altijd kunnen parkeren is het belangrijk om hier een weg in te vinden zodat je niet overprikkeld raakt. Het hebben van veel slaap is voor hoogsensitieve mensen erg belangrijk, want, wie slaapt verwerkt. Daarnaast is het als hoogsenstief persoon belangrijk om met regelmaat te eten, en om voor je zelf eens te kijken hoe je reageert op voeding als alcohol, suiker, caffeïne etc. Kom regelmatig in de natuur, want zij geeft je energie. Sport of beweeg zodat jij je prikkels kwijt kunt. Wees jezelf er van bewust dat je intenser ervaart, en geef je zelf ook hier de tijd voor. Plan je agenda niet te vol, omdat je hoofd sneller vol zit dan je agenda. Zorg voor weinig prikkels in je huis en zorg dat je huis een thuis is. Een plekje voor jezelf, waar jij kan zijn wie je bent, kan bijkomen en kan opladen.
 

Hoogsensitiviteit is lastig, zeker niet gemakkelijk. Het is niet beter of slechter, het is een aangeboren eigenschap. Het is geen ziekte of afwijking. Hoogsensitiviteit is anders dan een zesde zintuig, en heeft niet persé te maken met aura's en bachbloesem. Hoogsensitiviteit is wetenschappelijk bewezen en het is prachtig als je je hoogsensitiviteit kan zien en inzetten als kracht.

 

Mocht je meer informatie willen over hoogsensitiviteit kun je eens een kijkje nemen in de boeken van Elaine Aron. Zij heeft meerdere boeken, waaronder een werkboek, geschreven voor HSP'ers en hoogsentiviteit bij kinderen, jongeren en volwassenen. Daarnaast zijn er ook goede kleinere boekjes zoals 'Hoogsensitiviteit als kracht' van Carolina Bont. Op het internet is er veel te vinden, en je bent natuurlijk altijd van harte welkom voor een vrijblijvend gesprek bij Praktijk Speelkracht in Groningen.